Lâu rồi ta mới đọc bản dịch, cảm thấy bản dịch không hay và đầy nghĩa như bản convert.
Người lớn lên ở Ả rập Xê út đã quen với cái nóng khô rát, khi sang VN thì sẽ thấy là xứ gì mà mưa miết, nồm quá oi ả quá. Kẻ lớn lên ở Anh đã quen với sương mù mưa lạnh, khi sang VN lại than rằng xứ gì mà nóng quá, mưa xong còn nóng hơn.
Cuộc sống là thế, khi đã quen với một thứ gì đó thì bạn sẽ thấy lạ lẫm khi có sự thay đổi. Bạn đọc convert đã lâu, đã quen với văn phong kiểu Tàu, khi quay về bản dịch bạn sẽ thấy nó khác lạ. Tuy nhiên, cái khác lạ đó mới chính là dịch, chứ dịch mà bê nguyên xi convert vào thì dịch làm gì.
Khi bạn đã quen với việc đọc convert thì cái câu: Bạch Tiểu Thuần mắt đầy tơ máu hai tay bấm niệm pháp quyết sẽ là câu quen thuộc. Nhưng người Việt chẳng ai nói hay viết kiểu đó cả. Câu trên phạm lỗi đa chủ ngữ, chủ ngữ không rõ ràng. Người dịch bắt buộc phải hành văn lại câu này cho đúng với tiếng Việt và chính sự hành văn lại đã khiến bạn lạ lẫm.
Khi dịch, rất nhiều thành ngữ trong tiếng Tàu cần phải được thay thế. Vd: phong vân ngược quyển, vô khổng bất nhập, hồn bất phụ thể, vô trung sinh hữu... những ngữ này đều phải chuyển sang tiếng việt, bởi vì không phải ai cũng có thể hiểu hết nghĩa của nó (cho dù là độc giả convert lâu năm)
Bên trên, mình chỉ đơn cử hai trường hợp thông dụng đã khiến người quen convert cảm thấy bản dịch khác lạ, chứ còn rất nhiều trường hợp tương tự. Chung quy cũng bởi vì văn phong Trung văn đã nhập sâu vào tâm trí các độc giả xem convert lâu năm.
----------
Quay về lời phê bình của bạn...
Các dịch giả rất mong có các góp ý phê bình cho bản dịch, nhưng đó nên là lời phê bình mang tính xây dựng. Họ cần bạn chỉ ra chỗ nào dịch chưa tốt, cần cải thiện thêm như thế nào. Chứ nếu chỉ là một lời bình phẩm một cách chung chung "không hay không nhiều ý nghĩa" thì lời nói đó chỉ khiến người dịch nản lòng, không giúp ích được cho bất kỳ ai hết (cả dịch giả lẫn độc giả).
Bạn phải biết là, để độc giả có được 5 phút đọc một chương, người dịch đã phải bỏ ra 3 tiếng đồng hồ cho chương đó. Dịch là việc rất nặng nề và các dịch giả làm việc này mà không có một chút thù lao hay tưởng thưởng gì cả, họ hoàn toàn chỉ vì người đọc mà thôi.
Mình biết, bạn chỉ thẳng thắn nói ra những suy nghĩ của bản thân, bạn không có ý chê bai bản dịch. Tuy nhiên, lời nói của bạn đã vô hình chung khiến cho các dịch giả không muốn dịch nữa, và nếu có nhiều lời nói kiểu này thì còn ai chịu dịch nữa?! Cá nhân bạn có thể không thích bản dịch, nhưng không có nghĩa là ai cũng thế. Vẫn còn rất nhiều người muốn đọc bản dịch. Tóm lại, một lời nói bộc trực ít đắn đo của bạn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến rất nhiều người.
Vì mục đích khuyến khích mọi người tham gia vào convert và dịch, nhằm tạo một không khí thoải mái để các convert và dịch giả tiếp tục đóng góp công sức cho mọi người, diễn đàn có chủ trương bênh vực cho các dịch giả và converter trước những lời nói nhiều cảm tính cá nhân thế này.
Mình rất mong rằng, nếu bạn không thể nói một lời cảm tạ hoặc một lời góp ý có ý nghĩa đến những người đã bỏ thời gian và tâm sức vì người khác thì xin bạn đừng nói lời chê bai.
